6 min leestijd

Ook de politiek moet haar verantwoordelijkheid in de strijd tegen witwassen opnemen.

De strijd tegen witwassen en terrorismefinanciering is een absolute prioriteit voor de Belgische banken. Banken spelen vandaag een cruciale rol om georganiseerde misdaad - gaande van terrorisme, corruptie, drugshandel tot mensenhandel - tegen te gaan en op te sporen door de transacties die via hun systemen passeren te onderzoeken.

De politiek en toezichthouders hebben de banksector de afgelopen jaren namelijk duidelijk verzocht hun inspanningen op dit gebied op te trekken. Er kwam strengere regelgeving en scherper toezicht. Banken hebben massaal geïnvesteerd - en dat blijven ze trouwens doen – in strengere monitoring- en detectieprocedures. Deze procedures laten banken toe om hun wettelijke rol in de strijd tegen witwassen maximaal op te nemen en verdachte klanten, transacties of feiten te melden aan de antiwitwascel (CFI), waardoor deze verder kunnen worden onderzocht en eventueel worden doorgemeld aan het parket. Maar liefst 74% van alle meldingen aan het parket, werden gesignaleerd door de banken in 2019.

Banken willen de strijd tegen witwassen verder opvoeren en hun verantwoordelijkheid als poortwachter opnemen. Dat dit belangrijk is, wordt deze week bewezen door de FinCEN files. De strijd tegen fraude is nooit gestreden, er zullen steeds malafide personen en ondernemingen zijn die misbruik proberen maken van het systeem en frauduleuze transacties proberen uit te voeren.

Basisbankdienst voor ondernemingen staat haaks op aanpakken financiële criminaliteit

Om die malafide praktijken te vermijden, moeten banken ten allen tijde een uitgebreide risico-gebaseerde benadering  kunnen toepassen, uiteraard in de eerste plaats bij de aanvaarding van klanten. Indien er vermoedens zijn van witwassen, moet een bank altijd de mogelijkheid hebben om klanten te weigeren of rekeningen af te sluiten. Een bankrelatie met klanten die de traceerbaarheid en transparantie van transacties niet hoog in het vaandel dragen staat haaks op het aanpakken van financiële criminaliteit.

Wetgeving die dit doel verhindert en banken verplicht om alle bedrijven diensten te leveren valt hiermee niet te rijmen. Dat is waarom de Belgische banksector sterk gekant is tegen een minimale basisbankdienst die zonder onderscheid wordt toegekend aan alle bedrijven.

Via een laatste amendement aan dit wetsvoorstel zou het bovendien niet langer mogelijk zijn om een relatie met een onderneming onmiddellijk stop te zetten bij vermoedens van fraude. Een bank zou een rekening maar mogen afsluiten na een termijn van 30 dagen en wanneer bewezen is dat de betrokken onderneming malafide is. Dit is volledig in strijd met het contractenrecht en met de antiwitwaswetgeving. Een onderneming zou dus nog gedurende een korte periode met zijn rekening kunnen blijven werken en desgevallend gelden witwassen.

De basisbankdienstwet zou banken bovendien verplichten te motiveren waarom ze bepaalde klanten weigeren, wat door de antiwitwaswet in bepaalde gevallen expliciet verboden wordt teneinde de goede werking van de antiwitwascel en het parket te garanderen.

Ook de politiek moet haar verantwoordelijkheid opnemen

Nieuwe wetgeving mag in geen enkel geval indruisen tegen de verplichtingen die banken hebben in de strijd tegen witwassen en financiering van terrorisme. Het is een paradox om enerzijds van de banken te vragen om uitgebreid klanten en transacties te monitoren op vermoedens van fraude en deze klanten desgevallend aan de deur te zetten, en anderzijds de banken te verplichten elke onderneming als klant te aanvaarden.

De banken willen ten volle hun rol spelen en een partner zijn van de overheid in de strijd tegen financiële criminaliteit, maar dan is ook het aan de politiek om haar verantwoordelijkheid te nemen en geen wetgeving in het leven te roepen die de rol en de inspanningen van de banken ondermijnt. Wetgeving moet uitgevaardigd worden in het belang van de gehele samenleving en niet enkel in het belang van enkele sectoren die hun interne werking nog niet volledig aangepast hebben aan alle vereisten inzake goed bestuur.

Financiële criminaliteit aanpakken, die de hele samenleving schade berokkent, dat moet de prioriteit blijven.

Alle persberichten