De financiële sector beleeft moeilijke tijden door stijgende bankenheffingen

Het hoogtepunt van de bankencrisis ligt zes jaar achter ons. Er werden ondertussen belangrijke stappen gezet om het banksysteem te versterken. Het Europees en Belgisch regelgevend en toezichtsraamwerk werd hervormd. De Belgische banksector speelde in de aanpassingsgolf een voortrekkersrol met individuele instellingen die zich ingrijpend hervormden.

Naar aanleiding van de financiële crisis werd de banken gevraagd om bijzondere bijdragen te leveren aan de overheidsfinanciën:

  • Het spaargeld van de Belgen wordt tot 100.000 EUR gegarandeerd wanneer hun bank in de problemen zou komen. De bijdrage van de banken aan dit depositogarantiestelsel werd de jongste jaren fors verhoogd.
  • De banken betalen een nieuwe bijdrage voor financiële stabiliteit en resolutie die ervoor zorgt dat zij – indien nodig – begeleid afgewikkeld worden.
  • De banken werden in het verleden al belast op basis van het geld dat ze aanhouden op spaardeposito’s. Deze taks werd echter sterk opgetrokken en aangevuld met een nieuwe taks op datzelfde volume.

Het totale bedrag van de specifieke taksen en heffingen voor de banken in België wordt in 2014 op bijna 1 miljard EUR geraamd, meer dan een verzesvoudiging i.v.m. 2007. Over de periode 2007-2014 droegen de banken voor circa 4 miljard EUR bij aan de Belgische Schatkist. In weinig andere Europese landen weegt de factuur zo zwaar door.

Grenzen

De sector stelt zijn bijdrage aan de staatsfinanciën of systeemstabiliteit niet in vraag. De voortdurende stijging van deze lasten botst echter op zijn grenzen. Het totale plaatje aan heffingen en taksen bedraagt dit jaar ongeveer 1/5e van de winst die de banken naar Belgisch recht in 2013 realiseerden.

In het regeerakkoord wordt bovendien gewag gemaakt van een bijkomende belasting op de financiële sector van 150 miljoen EUR. Daarnaast brengt de Bankenunie ons in een nieuwe Europese realiteit met geharmoniseerde heffingen voor alle lidstaten. Daadwerkelijke Europese heffingen zullen echter de nationale moeten vervangen, willen we vermijden dat de last voor de financiële sector te groot wordt en zo de reële economie in gevaar komt.

Rendabiliteit

Wil de banksector zijn rol van financier blijven spelen, dan moet hij rendabel kunnen functioneren. Op die manier kan hij zijn eigen vermogen versterken - zodat hij ook kredieten kan blijven verlenen - en gemakkelijker onvoorziene schokken opvangen. Het belang van dat laatste, bleek uit de stresstest van de Europese Centrale Bank.

Een structureel stevige banksector, met een sterk eigen vermogen, heeft de capaciteit om het zo verhoopte economische herstel te financieren. Hierop inzetten biedt de economie een troef die zich op langere termijn laat terugverdienen.

 

Dirk De Cort,

Director Economic Affairs

 

Voor de cijferweergave klik hier.