"De Belgische fondsenmarkt groeit sterk tijdens het vierde kwartaal van 2016"

04/05/2017

Cijfers ICB-sector 4de trimester 2016

Vierde kwartaal:

Het netto actief van de in België publiek verdeelde fondsen kende een belangrijke aangroei tijdens het laatste kwartaal van 2016 en bedroeg 177,2 miljard EUR per eind december 2016.

Het netto actief van de fondsen die hoofdzakelijk beleggen in vastrentende effecten noteerde een inkrimping van 9,8 % gedurende het vierde trimester van 2016. Het netto actief van de fondsen die hoofdzakelijk beleggen in niet-vastrentende effecten, zoals “balanced funds” en aandelenfondsen, steeg tijdens deze periode met 9,7 %.

De aandelenfondsen kenden met 6,9 miljard EUR de grootste absolute stijging gedurende de periode oktober – december 2016 en dit onder impuls van netto instroom. De monetaire fondsen constateerden de grootste absolute daling tijdens deze periode ten gevolge van netto uitstroom.

In het segment van de (niet-openbare) institutionele fondsen werd per eind december 2016 voor 14,2 miljard EUR aan netto actief beheerd, en dit verspreid over 148 institutionele compartimenten van fondsen naar Belgisch recht.

Volledig jaar:

Eind 2015 bedroeg het netto actief van de in België publiek verdeelde fondsen 172,7 miljard EUR.

In de loop van 2016 kende de Belgische fondsensector eerst een tijdelijke terugval gedurende het eerste kwartaal om vervolgens licht te herstellen tijdens het tweede en derde kwartaal. In het laatste kwartaal werd een versterkte aangroei genoteerd. Eind 2016 lag het netto actief van de in België publiek verdeelde fondsen 2,6 % hoger dan een jaar voordien, en dit vooral onder impuls van netto inschrijvingen.

Eind 2016 ligt de all time high van eind 2006 - 179,1 miljard EUR - binnen handbereik.

Belgische fondsenmarkt1

De Belgische fondsenmarkt wordt gedefinieerd als ‘het in België openbaar verdeeld netto actief van fondsen naar Belgisch en buitenlands recht’. Hierbij rapporteert BEAMA over alle aandelenklassen van de openbare fondsen die in België gecommercialiseerd mogen worden.

Onderzoek van BEAMA toont aan dat de netto activa van de in België publiek gecommercialiseerde fondsen gedurende het vierde kwartaal van 2016 met 8,0 miljard EUR, ofwel 4,7 %, stegen. Hierdoor vertegenwoordigden de in België publiek gecommercialiseerde fondsen eind december 2016 177,2 miljard EUR.

De belangrijke aangroei van de Belgische fondsenmarkt gedurende de periode oktober – december 2016 wordt grotendeels verklaard door netto inschrijvingen in de gemengde fondsen en de aandelenfondsen en dit deels ten koste van de monetaire fondsen die uitstromen optekenden. De obligatiefondsen konden tijdens het vierde kwartaal van 2016, net als de 2 voorgaande kwartalen, rekenen op koerswinsten opgetekend door de onderliggende activa.

De pensioenspaarfondsen trokken de groeilijn van tijdens het derde trimester ook door tijdens de 3 laatste maanden van 2016. Zo sloten de pensioenspaarfondsen eind 2016 af op een inlage van 18,0 miljard EUR. Hiermee is het dipje van begin 2016 volledig hersteld en vestigen de pensioenspaarfondsen een nieuwe “all time high”. Het vorige hoogtepunt dateerde van maart 2015 en bedroeg toen 17,4 miljard EUR.

Over het volledige jaar 2016 steeg het netto actief van de in België publiek verdeelde fondsen met 2,6 %, ofwel 4,6 miljard EUR.

In de periodes januari – maart en juli – december wisten de fondsen netto inschrijvingen op te tekenen, doch werden deze bewegingen tegengewerkt door koersverliezen opgetekend door de onderliggende activa. Tijdens de periode april – juni was de situatie omgekeerd en werden er netto terugbetalingen opgetekend die werden weggewerkt door aanzienlijke koerswinsten opgetekend in de onderliggende activa.

Op jaarbasis kan er gesteld worden dat de toename van 2,6 % toe te schrijven is aan netto inschrijvingen. Dit geeft aan dat, net zoals in 2015, de beleggers opnieuw fondsen opzoeken om spaargelden in te beleggen.

Over het volledige jaar 2016 vormden de aandelenfondsen, de gemengde fondsen en de obligatiefondsen de sterkste groeiers (allen met toenames van meer dan 10 %). Deze toenames zijn deels te wijten aan het feit dat, bij een aantal asset managers, de techniek van bodembewaking werd toegepast in 2015 en afgebouwd werd tijdens 2016. Deze afbouw is merkbaar aan de beweging van de monetaire fondsen die een uitstroom van meer dan 14 miljard EUR optekenden.

De stijging van de gemengde fondsen gaat tevens gepaard met het toenemende gebruik van dakfondsen. De opmars van dakfondsen wordt beïnvloed door o.a. de regelgeving en de zoektocht naar (kosten)efficiëntie.

Evolutie van de Belgische fondsenmarkt gedurende het laatste decennium

Percentage aan retail aandelenklassen2 op de Belgische fondsenmarkt

Fondsen die overwegend beleggen in vastrentende effecten

Binnen de groep van de fondsen die overwegend beleggen in vastrentende effecten, daalden de activa van de in België gecommercialiseerde obligatiefondsen met 0,6 miljard EUR, ofwel 1,7 %, gedurende het laatste kwartaal van 2016 waardoor ze eind december 2016 uitkomen op een bedrag van 34,5 miljard EUR. Deze beweging is volledig toe te schrijven aan netto terugbetalingen.

De netto activa van de monetaire of geldmarktfondsen tekenden een daling van 3,6 miljard EUR op, ofwel 45,2 %, gedurende de periode oktober – december 2016. Deze beweging is het gevolg van netto terugbetalingen. Zo vertegenwoordigen de monetaire fondsen op het einde van het vierde trimester van 2016 een gecommercialiseerd vermogen van 4,4 miljard EUR.
De geldmarktfondsen kenden tijdens de tweede helft van 2015 een belangrijke toename van hun netto actief ten gevolge van actief beheerde gemengde fondsen. Deze gemengde fondsen ruilen sinds 2016 hun onderliggende geldmarktfondsen terug in voor aandelenfondsen.

Als geheel daalden de netto activa van de fondsen die overwegend beleggen in vastrentende activa gedurende het vierde kwartaal van 2016 met 9,8 %, waardoor hun gecommercialiseerd netto actief eind december 2016 uitkwam op 38,9 miljard EUR.

Over het volledige jaar 2016 daalden de netto activa van de fondsen die overwegend beleggen in vastrentende activa met 21,5 %, oftewel 10,7 miljard EUR.

Fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende effecten

Binnen de groep van de fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende effecten (zoals bv. aandelenfondsen) werden, met uitzondering van de fondsen met kapitaalbescherming, enkel stijgende tendensen opgetekend gedurende het vierde kwartaal van 2016 en dit ten gevolge van de netto inschrijvingen.

De activa in België van de aandelenfondsen stegen met 6,9 miljard EUR, of met 15,3 %, in de periode oktober – december 2016. Deze stijging is grotendeels toe te schrijven aan netto inschrijvingen dewelke in een kleinere mate worden aangevuld met koerswinsten opgetekend door de onderliggende activa. Eind december 2016 bedroeg het vermogen van de aandelenfondsen 52,1 miljard EUR.

Gedetailleerde evolutie van het gecommercialiseerde vermogen gedurende het laatste decennium

De categorie van de gemengde fondsen (inclusief de pensioenspaarfondsen) tekende een toename van 5,3 miljard EUR op tijdens het laatste kwartaal van 2016 en dit onder impuls van netto inschrijvingen. Daarmee komt het gecommercialiseerde vermogen van deze fondsen uit op 76,7 miljard EUR per eind december 2016 en vormen ze nog steeds de grootste activa klasse.

Binnen de categorie van de gemengde fondsen kenden de pensioenspaarfondsen een belangrijk groei gedurende het vierde kwartaal van 2016. De pensioenspaarfondsen vertegenwoordigden eind december 2016 een bedrag aan netto activa ten belope van 18,0 miljard EUR. Een nieuw “all time high” vermogen. Tijdens het vierde kwartaal van 2016 kenden de pensioenspaarfondsen netto inschrijvingen ten belope van 226 miljoen EUR.

De fondsen met kapitaalbescherming kenden tijdens het vierde trimester van 2016 een lichte terugval en vertegenwoordigden een vermogen van 9,2 miljard EUR eind december 2016. Deze beweging is toe te schrijven aan netto terugbetalingen.

Globaal stegen de netto activa van de fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende effecten gedurende het vierde kwartaal van 2016 met 9,7 %, en waren ze eind december 2016 goed voor een gecommercialiseerd vermogen van 138,3 miljard EUR. Deze beweging wordt verklaard door de netto inschrijvingen.

Over het volledige jaar 2016 stegen de netto activa van de fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende activa met 12,4 %, oftewel 15,2 miljard EUR.

Fondsen naar Belgisch recht

Openbaar verdeelde fondsen naar Belgisch recht

De openbare fondsen naar Belgisch recht waren eind december 2016 goed voor een totaal beheerd netto actief van 126,9 miljard EUR. Op datzelfde ogenblik vertegenwoordigden de pensioenspaarfondsen hierin 18,0 miljard EUR, ofwel 1/7de van de openbare fondsen naar Belgisch recht.

De berekening van de gemiddelde return van de pensioenspaarfondsen op jaarbasis per 31 december 2016 levert volgend resultaat op:

  • Op 1 jaar: +2,9 %
  • Op 3 jaar: +6,2 %
  • Op 10 jaar: +3,0 %
  • Op 25 jaar: +6,9 %

BEAMA heeft een boordtabel omtrent pensioenspaarfondsen ontwikkeld die als bijlage aan dit persbericht is toegevoegd. Dankzij deze boordtabel worden op kwartaalbasis de kerncijfers rond derde pijler pensioenspaarfondsen en hun evolutie op een beknopte manier visueel weergegeven.

Niet-openbaar verdeelde institutionele fondsen naar Belgisch recht

Sinds de uitvoerings-KB’s gepubliceerd werden in het Belgisch Staatsblad van 18 december 20073, kunnen investeringsvehikels ontwikkeld worden op maat van institutionele beleggers en dit onder de vorm van “Institutionele ICB met een veranderlijk aantal rechten van deelneming”. Deze institutionele fondsen zijn niet-openbare fondsen die dienen aangemeld te zijn bij de FOD Financiën.

Deze institutionele fondsen dienen niet verward te worden met de openbare fondsen met niet-retail aandelenklassen, die zijn aangemeld bij de FSMA.

Eind december 2016 vertegenwoordigden de 148 institutionele compartimenten naar Belgisch recht 14,2 miljard EUR aan netto actief. Deze fondsen spreken vele institutionele beleggers aan, mede doordat zij diepgang geven aan de institutionele markten op het vlak van financiële activa en pensioenvorming.-

Meer informatie

Meer informatie kan worden verkregen via de vertegenwoordiging voor BEAMA:

of via de algemene perscontacten van Febelfin:

Deze en andere statistieken betreffende de ICB-sector, zijn beschikbaar op de website van de BEAMA (www.beama.be) onder de rubriek "Statistieken".

 

1 Conform de lijst van openbare instellingen voor collectieve belegging op de FSMA website.

2 BEAMA definieert retail aandelenklassen als zijnde aandelenklassen die mogen aangeboden worden aan particulieren, waarbij de minimale (initiële) inleg niet meer bedraagt dan 100.000 EUR en waarbij er geen bijkomende voorwaarden worden opgelegd door de beheerder van het fonds.

Tijdens de eerste jaarhelft van 2016 werden zodoende technische verfijningen in de statistieken van BEAMA doorgevoerd.

3 Daarnaast bestaan nog andere niet openbare fondsen die privaat geplaatst worden.

Meer over: