Cijfers ICB-sector 2de trimester 2018

26/10/2018

“De Belgische fondsenmarkt handhaaft zich in het eerste semester van 2018 onder impuls van netto inschrijvingen”, Marnix Arickx - Voorzitter BEAMA

Tweede kwartaal

De Belgische fondsensector kende tijdens het tweede kwartaal van 2018 een stijging van 0,6% onder impuls van netto inschrijvingen. Eind juni 2018 bedroeg het netto actief van de in België publiek verdeelde fondsen 195,6 miljard EUR. 

Het netto actief van de fondsen die hoofdzakelijk beleggen in vastrentende effecten noteerde een afname van 0,2% gedurende het tweede trimester van 2018. Het netto actief van de fondsen die hoofdzakelijk beleggen in niet-vastrentende effecten, zoals “balanced funds” en aandelenfondsen, steeg tijdens deze periode met 0,9%. 

Binnen de categorie van de gemengde fondsen kenden de pensioenspaarfondsen een toename van 0,3 miljard EUR gedurende de periode april – juni 2018 en dit onder impuls van koerswinsten opgetekend door de onderliggende activa. 

De obligatiefondsen kenden de grootste stijging, zowel in absolute - als in relatieve cijfers, van hun netto actief tijdens het tweede trimester van 2018 en dit dankzij koerswinsten opgetekend door de onderliggende activa.

Eerste semester

Eind 2017 bedroeg het netto actief van de in België publiek verdeelde fondsen 194,4 miljard EUR.

De Belgische fondsensector behield haar status quo situatie tijdens het eerste kwartaal van 2018. Het tweede trimester werd gekenmerkt door een lichte toename waardoor midden 2018 het netto actief van de in België publiek verdeelde fondsen 0,6 % hoger lag dan in het begin van het jaar. Deze beweging deed zich voor onder impuls van netto inschrijvingen, in de grootteorde van 5 miljard EUR.

De koersen van de onderliggende activa tekenden voornamelijk waardeverliezen op tijdens het eerste semester. Deze beweging moet gezien worden in het licht van o.a. een schurende handelsoorlog, de stijgende rente en onrustige markten.

Tweede kwartaal

De Belgische fondsensector kende tijdens het tweede kwartaal van 2018 een stijging van 0,6 % onder impuls van netto inschrijvingen. Eind juni 2018 bedroeg het netto actief van de in België publiek verdeelde fondsen 195,6 miljard EUR.

Het netto actief van de fondsen die hoofdzakelijk beleggen in vastrentende effecten noteerde een afname van 0,2% gedurende het tweede trimester van 2018. Het netto actief van de fondsen die hoofdzakelijk beleggen in niet-vastrentende effecten, zoals “balanced funds” en aandelenfondsen, steeg tijdens deze periode met 0,9%.

Binnen de categorie van de gemengde fondsen kenden de pensioenspaarfondsen een toename van 0,3 miljard EUR gedurende de periode april – juni 2018 en dit onder impuls van koerswinsten opgetekend door de onderliggende activa.

De obligatiefondsen kenden de grootste stijging, zowel in absolute - als in relatieve cijfers, van hun netto actief tijdens het tweede trimester van 2018 en dit dankzij koerswinsten opgetekend door de onderliggende activa.

Eerste semester

Eind 2017 bedroeg het netto actief van de in België publiek verdeelde fondsen 194,4 miljard EUR.

De Belgische fondsensector behield haar status quo situatie tijdens het eerste kwartaal van 2018. Het tweede trimester werd gekenmerkt door een lichte toename waardoor midden 2018 het netto actief van de in België publiek verdeelde fondsen 0,6% hoger lag dan in het begin van het jaar. Deze beweging deed zich voor onder impuls van netto inschrijvingen, in de grootteorde van 5 miljard EUR.

De koersen van de onderliggende activa tekenden voornamelijk waardeverliezen op tijdens het eerste semester. Deze beweging moet gezien worden in het licht van o.a. een schurende handelsoorlog, de stijgende rente en onrustige markten.

Vooruitzicht tweede semester

Voor het tweede semester van 2018 verwacht BEAMA dat de fondsensector het effect zal ondervinden van volatiele marktomstandigheden en renteschommelingen, o.a. gedreven door: de Amerikaanse handelsakkoorden, de moeilijke begrotingsvorming in enkele Eurolanden (dewelke het EU-sentiment kan besmetten), de Duitse verkiezingen, de onzekerheid rond de Brexit. Anderzijds blijven de algemene economische vooruitzichten voor Europa wel overwegend positief.

Belgische fondsenmarkt1

De Belgische fondsenmarkt wordt gedefinieerd als ‘het in België openbaar verdeeld netto actief van fondsen naar Belgisch en buitenlands recht’. Hierbij rapporteert BEAMA over alle aandelenklassen van de openbare fondsen die in België gecommercialiseerd mogen worden.

Onderzoek van BEAMA toont aan dat de netto activa van de in België publiek gecommercialiseerde fondsen gedurende het tweede kwartaal van 2018 met 1,2 miljard EUR, ofwel 0,6%, stegen. Hierdoor vertegenwoordigden de in België publiek gecommercialiseerde fondsen eind juni 2018 195,6 miljard EUR, hetgeen een nieuw historisch record bedrag vormt voor de Belgische fondsensector.

De stijging van de Belgische fondsenmarkt gedurende de periode april – juni 2018 wordt verklaard door het aanhoudende beleggersvertrouwen, hetgeen zich vertaalt in positieve netto inschrijvingen.

Over de eerste 6 maanden van 2018 steeg het netto actief van de in België publiek verdeelde fondsen met 0,6%, ofwel 1,2 miljard EUR.

In de beide kwartalen van deze jaarhelft wisten de fondsen netto inschrijvingen op te tekenen. Doch deze positieve instromen werden tegengewerkt door koersverliezen opgetekend door de onderliggende activa.

Over het eerste halfjaar van 2018 heen kan er gesteld worden dat de toename van 0,6% volledig toe te schrijven is aan netto inschrijvingen wat aangeeft dat, net zoals de 4 voorgaande jaren, de beleggers opnieuw fondsen opzoeken om spaargelden in te beleggen.

Over de volledige periode januari – juni 2018 heen waren de gemengde fondsen de sterkste groeier met een toename van 4,4%.

De stijging van de gemengde fondsen gaat tevens gepaard met het toenemende gebruik van dakfondsen. De opmars van dakfondsen wordt beïnvloed door o.a. de regelgeving en de zoektocht naar (kosten)efficiëntie.

Evolutie van de Belgische fondsenmarkt gedurende het laatste decennium

Percentage aan retail aandelenklassen2 op de Belgische fondsenmarkt

Fondsen die overwegend beleggen in vastrentende effecten

Binnen de groep van de fondsen die overwegend beleggen in vastrentende effecten, stegen de activa van de in België gecommercialiseerde obligatiefondsen met 1,7 miljard EUR, ofwel 5,1%, gedurende het tweede kwartaal van 2018 waardoor ze eind juni 2018 uitkomen op een bedrag van 35,1 miljard EUR. Deze beweging vloeit voort uit koerswinsten opgetekend door de onderliggende activa.

De netto activa van de monetaire of geldmarktfondsen tekenden een daling op van 1,8 miljard EUR, ofwel -23,7%, gedurende de periode april – juni 2018. Deze beweging is het gevolg van netto terugbetalingen, dewelke voortvloeien uit een technische ingreep. Zo hebben fondsenbeheerders van dakfondsen tijdens het eerste kwartaal – een kwartaal dat werd gekenmerkt door zeer negatieve/volatiele markten – veiligere havens opgezocht door tijdelijk te beleggen in stabiele monetaire fondsen. Tijdens het tweede kwartaal werden deze monetaire fondsen deels terug omgeruild voor o.a. aandelenfondsen. Op het einde van het tweede trimester van 2018 vertegenwoordigen de monetaire fondsen een gecommercialiseerd vermogen van 5,7 miljard EUR.

Als geheel daalden de netto activa van de fondsen die overwegend beleggen in vastrentende activa gedurende het tweede kwartaal van 2018 met 0,2%, waardoor hun gecommercialiseerd netto actief eind juni 2018 uitkwam op 40,8 miljard EUR.

Over het eerste semester van 2018 heen stegen de netto activa van de fondsen die overwegend beleggen in vastrentende activa met 5,6%, oftewel 2,2 miljard EUR.

Fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende effecten

Binnen de groep van de fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende effecten (zoals bv. aandelenfondsen) werden, met uitzondering van de fondsen met kapitaalbescherming en de CPPI-fondsen, enkel stijgende tendensen opgetekend gedurende het tweede kwartaal van 2018 en dit ten gevolge van netto inschrijvingen.

De activa in België van de aandelenfondsen namen licht toe met 0,2 miljard EUR, oftewel met 0,3%, in de periode april – juni 2018. Deze stijging is toe te schrijven aan netto inschrijvingen. Midden 2018 bedroeg het vermogen van de aandelenfondsen 54,0 miljard EUR.

Gedetailleerde evolutie van het gecommercialiseerde vermogen gedurende het laatste decennium

De categorie van de gemengde fondsen (inclusief de pensioenspaarfondsen) tekende een toename van 1,6 miljard EUR, of 1,8%, op tijdens het tweede kwartaal van 2018. Dit gebeurde onder impuls van netto inschrijvingen. Daarmee komt het gecommercialiseerde vermogen van de gemengde fondsen per eind juni 2018 uit op 94,5 miljard EUR.

Deze fondsen kenden de voorbije jaren een toenemend succes en sinds 2015 vormen ze de grootste activa klasse. Door hun actieve asset allocatie zijn gemengde fondsen zeer geschikt voor het voeren van een risicospreiding-beleid in het kader van MiFID II: zij lenen zich uitstekend tot de afstemming van het product op het risicoprofiel van de cliënten.

Binnen de categorie van de gemengde fondsen kenden de pensioenspaarfondsen een gelijkaardige aangroei gedurende het tweede kwartaal van 2018. De pensioenspaarfondsen vertegenwoordigden per einde juni 2018 een bedrag aan netto activa ten belope van 19,7 miljard EUR, een versteviging van hun “all time high” vermogen van eind 2017.

Tijdens het tweede kwartaal van 2018 tekenden de pensioenspaarfondsen netto terugbetalingen op ten belope van 48,2 miljoen EUR.

De fondsen met kapitaalbescherming kenden tijdens het tweede trimester van 2018 een daling en vertegenwoordigden eind juni 2018 een vermogen van 5,6 miljard EUR. Deze beweging is volledig toe te schrijven aan koersverliezen opgetekend door de onderliggende activa.

Globaal stegen de netto activa van de fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende effecten gedurende het tweede kwartaal van 2018 met 0,9%, en waren ze eind juni 2018 goed voor een gecommercialiseerd vermogen van 154,8 miljard EUR.

Over het eerste semester van 2018 daalden de netto activa van de fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende activa met 0,6%, oftewel 1,0 miljard EUR.

Fondsen naar Belgisch recht

Openbaar verdeelde fondsen naar Belgisch recht

De openbare fondsen naar Belgisch recht waren eind juni 2018 goed voor een totaal beheerd netto actief van 157,7 miljard EUR. Op datzelfde ogenblik vertegenwoordigden de pensioenspaarfondsen hierin 19,7 miljard EUR, ofwel 1/8ste van de openbare fondsen naar Belgisch recht.

De berekening van de gemiddelde return van de pensioenspaarfondsen op jaarbasis per 30 juni 2018 levert volgend resultaat op:

  • Op 1 jaar: + 2,2%
  • Op 3 jaar: + 3,3%
  • Op 10 jaar: + 4,6%
  • Op 25 jaar: + 6,5%

BEAMA heeft een boordtabel omtrent pensioenspaarfondsen ontwikkeld die als bijlage aan dit persbericht is toegevoegd. Dankzij deze boordtabel worden op kwartaalbasis de kerncijfers rond derde pijler pensioenspaarfondsen en hun evolutie op een beknopte manier visueel weergegeven.

Niet-openbaar verdeelde institutionele fondsen naar Belgisch recht

Sinds de uitvoerings-KB’s gepubliceerd werden in het Belgisch Staatsblad van 18 december 20073, kunnen investeringsvehikels ontwikkeld worden op maat van institutionele beleggers en dit onder de vorm van “Institutionele ICB met een veranderlijk aantal rechten van deelneming”. Deze institutionele fondsen zijn niet-openbare fondsen die dienen aangemeld te zijn bij de FOD Financiën.

Deze institutionele fondsen dienen niet verward te worden met de openbare fondsen met niet-retail aandelenklassen, die zijn aangemeld bij de FSMA.

Eind juni 2018 vertegenwoordigden de 148 institutionele compartimenten naar Belgisch recht 19,7 miljard EUR aan netto actief. Deze fondsen spreken vele institutionele beleggers aan, mede doordat zij diepgang geven aan de institutionele markten op het vlak van financiële activa en pensioenvorming.

Meer informatie

Meer informatie kan worden verkregen via 

Deze en andere statistieken betreffende de ICB-sector, zijn beschikbaar op de website van de BEAMA onder de rubriek ‘Statistieken’.

 

1 Conform de lijst van openbare instellingen voor collectieve belegging op de FSMA website.

2 BEAMA definieert retail aandelenklassen als zijnde aandelenklassen die mogen aangeboden worden aan particulieren, waarbij de minimale (initiële) inleg niet meer bedraagt dan 100.000 EUR en waarbij er geen bijkomende voorwaarden worden opgelegd door de beheerder van het fonds.

Tijdens de eerste jaarhelft van 2016 werden zodoende technische verfijningen in de statistieken van BEAMA doorgevoerd.

3 Daarnaast bestaan nog andere niet openbare fondsen die privaat geplaatst worden.

Meer over: